Past crop czy last crop? Jak zielona kawa starzeje się w czasie i dlaczego warto zwracać uwagę na sezon zbiorów przy zakupie?

Czym są past crop i fresh/last crop?

Fresh crop lub last crop, jak wskazuje nazwa, oznacza świeży zbiór, czyli w świecie kawy — kawę z ostatnich zbiorów. Przykładowo, jeśli zbiory odbyły się w listopadzie, a kawę do palarni zamówilibyśmy w lutym, wciąż jest to fresh/last crop, ponieważ pochodzi z najświeższego dostępnego zbioru, mimo że formalnie jest już z poprzedniego roku (kolejne zbiory odbędą się dopiero w listopadzie).

Past crop oznacza kawę pochodzącą z wcześniejszych zbiorów, która była magazynowana przez dłuższy czas przed wypaleniem. Warto zwrócić uwagę, zamawiając kawę od importera krótko po zbiorach w danym kraju producenckim, czy na pewno pochodzi ona z najnowszego zbioru, czy jeszcze z poprzedniego. Zwykle bowiem łańcuch formalno-logistyczny eksportu kawy wymaga co najmniej kilku tygodni (i często się przeciąga), dlatego rzadko zdarza się, by kawę zebraną, dajmy na to, w styczniu dało się kupić jeszcze w tym samym lub kolejnym miesiącu.

Last crop i past crop - różnice w smaku

Zielone, surowe ziarno kawy zwykle nie najlepiej znosi próbę czasu. Nawet w dobrych warunkach stopniowo zachodzą w nim procesy utleniania i degradacji aromatów.

Wraz z upływem czasu z kawy ulatniają się lotne związki aromatyczne, traci ona również na jakości kwasowości, słodyczy, przejrzystości smaku czy nawet strukturze naparu. Im dłużej kawa leży w magazynie, tym bardziej „spłaszcza się” jej profil sensoryczny. Mogą pojawić się w niej także niepożądane aromaty, np. papierowe lub drewniane.

Kawy ze świeżych zbiorów, w porównaniu do past cropów, zazwyczaj charakteryzują się wyższą intensywnością aromatu i smaku, większą soczystością, bardziej żywą kwasowością, wyższym poziomem słodyczy i wyraźniejszymi nutami owocowymi.

W przypadku jasnych wypałów różnica potrafi być ogromna, szczególnie w kawach z krajów i obróbek charakteryzujących się intensywnymi, owocowo-kwiatowymi profilami sensorycznymi. Nieco mniej wyraźnie wypada to w kawach palonych pod espresso, szczególnie w przypadku ziaren o deserowym, czekoladowo-orzechowo-karmelowym profilu.

W niektórych przypadkach zdarza się, że past cropy są równie dobre, a czasem nawet lepsze niż kawy z aktualnych zbiorów, ale są to raczej wyjątki. Dzieje się tak np. wtedy, gdy ostatnie zbiory były wyjątkowo słabe pod kątem jakości ze względu na warunki klimatyczne — wtedy może się okazać, że kawa z poprzedniego zbioru wypadnie w cuppingu lepiej niż ta z najświeższego cropu.

Past crop nie oznacza z definicji kiepskiej kawy. Bardzo wiele zależy od jakości samego ziarna, warunków jego przechowywania (wilgotności, temperatury, rodzaju opakowania) czy procesu obróbki. Najczęściej jednak w starszych kawach pojawiają się wspomniane wcześniej niższa intensywność aromatu i smaku, suchy finisz oraz „kartonowe” lub drewniane nuty.

Czy każda kawa starzeje się tak samo?

Nie. Niektóre kawy starzeją się znacznie lepiej od innych. Najlepiej czas znoszą zazwyczaj wysokiej jakości myte kawy i gęste ziarna z dużych wysokości, szczególnie jeśli były przechowywane hermetycznie.

Sezony zbiorów kawy na świecie

Ponieważ kawa rośnie w różnych strefach klimatycznych, sezon zbiorów zależy od kraju i położenia względem równika. Dzięki temu w Pikoli możemy oferować Wam przez cały rok świeżą kawę z ostatnich zbiorów. Kawa w naszej ofercie zmienia się sezonowo wraz z kalendarzem zbiorów na świecie. Poniżej znajdziecie przykładowe widełki, w których zbiera się kawę w różnych częściach świata.

Ameryka Środkowa

• Kostaryka: listopad – marzec
• Gwatemala: grudzień – kwiecień
• Honduras: listopad – kwiecień
• Salwador: listopad – luty

Ameryka Południowa

• Brazylia: maj – wrzesień
• Kolumbia:
  • główne zbiory: wrzesień – grudzień
  • Mitaca (mniejsze zbiory): kwiecień – czerwiec

• Peru: maj - wrzesień

Afryka

• Etiopia: październik – styczeń
• Kenia
  • główne zbiory: październik – grudzień
  • fly crop: czerwiec – sierpień

• Rwanda: marzec – lipiec
• Burundi: kwiecień – czerwiec

Azja

• Indonezja: maj – wrzesień
• Indie: listopad – luty
• Wietnam: październik – grudzień

Jak długo trwa droga kawy od farmy do palarni?

Od zbiorów do pojawienia się kawy w europejskiej palarni mija zwykle od 2 do 5 miesięcy.

Proces obejmuje:

• zbiór i obróbkę,
• suszenie,
• eksport,
• transport morski,
• odprawy,
• magazynowanie u importerów.

Dlatego przykładowo świeże Etiopie z grudniowych zbiorów często pojawiają się w Europie dopiero wiosną.

Czy należy unikać past cropów?

Nie zawsze. Jeśli kawa była dobrze przechowywana, nadal może być bardzo dobra — szczególnie pod espresso. Jednak w świecie specialty największe emocje zwykle budzą świeże zbiory, bo to właśnie wtedy kawa pokazuje najwięcej charakteru, złożoności i intensywności aromatycznej. Dlatego wiele palarni co roku z niecierpliwością czeka na świeże Etiopie, pierwsze Kenie czy competition loty z Kolumbii. Podobnie jak owoce sezonowe, kawa smakuje najlepiej wtedy, gdy jest po prostu świeża.

Jeśli chcecie spróbować naszych kaw z najświeższych zbiorów, zerknijcie tutaj!